Isı pompası; konutlarda, apartman ve sitelerde, otel, okul ve ofis gibi ticari binalarda, seralarda ve hayvancılık tesislerinde, fabrikalarda atık ısının değerlendirilmesinde, havuz ısıtmada, ürün kurutmada ve gemilerde kullanılır. Bu uygulamaların ortak noktası orta sıcaklıkta ısıya, çoğunda da yazın soğutmaya ihtiyaç duyulmasıdır. Isı pompası bu ısıyı yakıt yakmadan dış havadan ya da sudan alıp taşır; aynı cihaz mevsime göre ısıtır, soğutur ve sıcak kullanım suyu hazırlar.
Aşağıda her uygulamada neye bakıldığını ve AD ürün ailesinde hangi ürünün nereye oturduğunu anlatıyoruz.
Konutlar: müstakil ev, villa ve daire
Konut, ısı pompasının en sık kullanıldığı yerdir. Tek bir dış ünite kışın yerden ısıtmayı ya da radyatörleri besler, yazın fancoillerle soğutur, yıl boyunca da sıcak kullanım suyunu hazırlar. Kombi, klima ve elektrikli termosifondan oluşan üçlünün yerini böylece tek bir sistem alır.
Konutta seçimi iki şey belirler: bölgenin kış sıcaklığı ve tesisatın istediği su sıcaklığı. AD konut serileri bu yüzden tasarım dış sıcaklığına göre ayrılır. Poyraz −7 °C'de, Boran −25 °C'de, Vaha +2 °C'de, Ayaz ise −30 °C'de anma kapasitesini verir; dördü de 12, 14 ve 16 kW olarak üretilir. Yerden ısıtmalı yeni bir evde genellikle 35–45 °C su yeter; eski radyatörlü bir binada ise çoğu zaman 55 °C ve üzeri gerekir. Boran 65 °C, Ayaz 75 °C su üretir. Serilerin tamamını AD ısı pompası modelleri sayfasında, seri ve kapasitenin nasıl belirlendiğini ısı pompası seçimi rehberinde bulabilirsiniz.
Dairede asıl kısıt yerdir ve bu, iç ünite seçimiyle çözülür. Duvar tipi HİD / HİT kombi büyüklüğündedir, balkona ya da koridor duvarına asılır. Tanklı HİDRA sıcak su tankını da aynı dolapta toplar. Fancoil tesisatı olmayan evlerde HİDREM soğutmayı klima iç üniteleriyle yapar.
Apartmanlar, siteler ve toplu konut
Çok daireli yapılarda iki yol vardır. Birincisinde her daire kendi ısı pompasını kullanır: dış üniteler çatıya ya da balkonlara yerleşir, her daire kendi elektriğini öder. İkincisinde tek bir merkezi sistem bütün binayı ya da siteyi besler ve gider dairelere ısı sayaçlarıyla paylaştırılır. Merkezi sistemde makine ve tesisat tek yerde toplanır, cephede dış ünite kalabalığı olmaz.
Küçük siteler ve ikiz villalar için 20 ve 24 kW'lık V serisi, daha büyük bloklar için 28–56 kW'lık W serisi dış üniteler uygundur; W üniteleri birlikte çalıştırılarak kapasite büyütülür. Toplu konut projelerinde 200–1.200 kW'lık Mega merkezi sistem, bütün bağımsız bölümleri tek üniteden ısıtıp soğutabilir. Kıyıdaki yazlık sitelerde ise Vaha serisinin bir dış üniteye üç iç ünite bağlanabilmesi pratik bir çözüm sunar.
Oteller, okullar ve ticari binalar
Ticari binalarda ısıtma ve soğutma yükü hem gün içinde hem mevsimler arasında büyük ölçüde değişir. Bir otelde sabah saatlerinde sıcak su talebi zirve yapar, öğleden sonra soğutma öne geçer. Bir okulda yük hafta sonu neredeyse sıfıra iner. Bu yüzden ticari projelerde kapasitenin kademeli ayarlanabilmesi, kapasitenin kendisi kadar önemlidir.
W serisi ticari dış üniteler altı kapasitede üretilir (28 / 35 / 40 / 45 / 50 / 56 kW). Birden fazla ünite birlikte çalışır, yük düştüğünde bazıları devreden çıkar; sistem bina otomasyonuna bağlanır ve uzaktan izlenir. İş merkezleri, oteller, yurtlar, okullar, spor salonları ve fabrikaların idari binaları bu serinin tipik uygulamalarıdır. Restoran, mağaza, showroom ya da pansiyon gibi daha küçük ticari mekânlarda V serisi yeterli olur.
Seralar, çiftlikler ve hayvancılık
Serada amaç, kış boyunca bitkinin gelişmesi için gereken sıcaklığı korumaktır. Hayvancılık tesislerinde ise ahırlar ve bakım alanları dengeli bir sıcaklıkta tutulur. Bu yapıların ortak özelliği büyük hacim ve yüksek ısı kaybıdır: cam ya da örtü yüzeyi geniştir, havalandırma ihtiyacı fazladır, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı büyüktür.
Bu ölçekte Mega merkezi sistem ısı pompası kullanıyoruz. Mega her projede 200–1.200 kW aralığında ayrı boyutlandırılır, kapasitesini %10 ile %100 arasında kademesiz ayarlar; COP değeri çalışma koşuluna göre 4,20 ile 5,60 arasında değişir. Hava kaynaklı olduğu için sondaj ya da kuyu gerektirmez, kırsal bir arazide de kurulabilir. Seralarda ve hayvancılık tesislerinde hedeflenen iç sıcaklık ile havalandırma ihtiyacı hesaba baştan dahil edilir. At çiftlikleri ve haralar da Mega'nın uygulama alanları arasındadır.
Sanayi: atık ısı ve proses sıcak suyu
Fabrikalarda büyük miktarda ısı, doğrudan kullanılamayacak kadar düşük bir sıcaklıkta dışarı atılır: fırınların ve kompresörlerin soğutma suları, egzoz havası, soğutma gruplarının kondanserleri. Isı pompası bu ılık kaynağı kullanıp sıcaklığı yükseltebilir; elde edilen su yıkama hatlarında, ön ısıtmada ya da binaların ısıtılmasında kullanılır. Kaynak dış havadan sıcak olduğunda ısı pompasının yükseltmesi gereken sıcaklık farkı küçülür, verim de genellikle artar.
Atık ısıyı değerlendirmenin bir örneği Çetin Civata projesidir: civata üretim fırınlarından çıkan atık ısıyı geri kazanarak fabrikanın sosyal alanlarını ısıtan sistemi tamamlayıp teslim ettik. Proseste doğrudan sıcak su kullanan tesislerde W serisi, 70 °C'nin üzerinde su isteyen uygulamalarda Ayaz serisi değerlendirilir.
Bazen standart bir ürün işe uymaz ve ısı pompasını makinenin kendisine göre tasarlamak gerekir. Kocaeli'deki SarMakina için asitli suyu arındıran bir makineye, talebe göre özel bir ısı pompası üretip kurduk. Bu tür işler OEM ve projeye özel üretim kapsamında ele alınır.
Havuz, kurutma ve gemiler
Bu üç uygulama kendi hesabını ister; her biri için ayrı bir yazı hazırladık.
Havuz ısıtma
Havuz suyu genellikle 26–28 °C'de tutulur. Bu düşük sıcaklık, ısı pompasının en verimli çalıştığı aralıktadır. Açık havuzda kullanım sezonu uzar, kapalı havuzda yıl boyu yüzmek mümkün olur. Kapasite havuzun yüzey alanına, örtüye ve sezona göre hesaplanır; ayrıntılar havuz ısıtma ısı pompası yazısında.
Ürün kurutma
Meyve, sebze, kuruyemiş ve aromatik bitkiler, ısı pompalı kurutucularda kapalı bir döngüde, düşük sıcaklıkta ve kontrollü nemle kurutulur. Ürünün rengi ve aroması korunur, nemli hava ısısıyla birlikte dışarı atılmaz. Yöntemi ısı pompalı kurutma yazısında anlattık.
Gemi ve tekneler
Deniz suyunun sıcaklığı gün boyu neredeyse sabit kaldığı için iyi bir ısı kaynağıdır. Kamaraların ısıtılmasında, soğutulmasında ve sıcak su hazırlanmasında kullanılır; dar hacim, titreşim ve tuzlu su ise ayrı tasarım şartları getirir. Ayrıntılar gemilerde ve teknelerde ısı pompası yazısında.
Hangi durumda daha dikkatli hesap gerekir?
Isı pompası her yerde aynı sonucu vermez. Şu durumlarda seçim daha dikkatli yapılır:
- Çok yüksek su sıcaklığı: 75 °C'nin üzerinde su isteyen proseslerde ısı pompası çoğu zaman ön ısıtmayı üstlenir, son kademe başka bir kaynakla tamamlanır.
- Yalıtımı zayıf, eski binalar: Önce ısı kaybı hesaplanır; gerekirse radyatörler büyütülür ya da yüksek su sıcaklığı veren bir seri seçilir.
- Dış ünitenin yeri: Ünite havayı serbestçe alıp verebilmelidir. Dar bir boşluğa sıkıştırılan ünite kendi soğuttuğu havayı tekrar emer ve verimi düşer.
- Ses sınırları: Yatak odası penceresi ya da komşu cephesi yakınsa ünitenin konumu ve ses seviyesi baştan planlanır.
Projeniz için doğru ürünü birlikte seçelim
Kullanım alanı ne olursa olsun teklif aynı bilgilerle başlar: binanın ya da prosesin ısı ihtiyacı, istenen su sıcaklığı, bölgenin iklimi ve kurulum yeri. Bu bilgileri teklif formu üzerinden paylaşın; uygun seriyi, kapasiteyi ve iç ünite seçeneğini birlikte belirleyelim.
